5 min lektury Szkic Historyczny
Cesarzowa Augusta Wiktoria
Sztab Archiwum
•
❧ ❧ ❧
W dniu 22 października młoda Cesarzowa Augusta Wiktoria obchodzi swoje trzydzieste urodziny.
W dniu 22 października br. młoda Cesarzowa Augusta Wiktoria, którą los tak wcześnie powołał do roli Pierwszej Damy Niemiec, obchodzi swoje trzydzieste urodziny. Z księżnej Wiktorii stała się Cesarzową Niemiec, a blask korony rozświetla wizerunek czarującej kobiety, która spędziła młodość w skromnych warunkach. Kiedy 2 czerwca 1880 roku zaręczyła się z księciem Wilhelmem, obecnym cesarzem Wilhelmem II, świat niewiele jeszcze wiedział o młodej księżnej. Jej niebo życiowe zachmurzyło się wcześniej niż jej męża, z którego rodziną jej własna od dawna łączyła się licznymi, a częściowo bardzo bliskimi więzami. Jej ojciec, Fryderyk Krystian książę Szlezwika – Holsztynu – Sonderburga – Augustenburga, szef starszej linii swojego rodu, zwany po prostu "Augustenburgiem", studiował kiedyś w Bonn z cesarzem Fryderykiem. Również jej matka, księżna Adelajda, córka starego rodu Hohenlohe, wywodzącego się od Eberharda von Franken, brata króla Konrada I, jest nie tylko spokrewniona z cesarzową Fryderyką więzami krwi jako siostrzenica królowej angielskiej, ale też od najmłodszych lat darzy ją głęboką przyjaźnią. Wydarzenia roku 1864 boleśnie dotknęły obie rodziny książęce. Augustenburg miał zostać panującym księciem Szlezwika - Holsztynu, ale Prusy, które same chciały zdobyć księstwa, na to nie pozwoliły. Dwie rodziny, Hohenzollernowie i Augustenburgowie, wydawały się na zawsze rozdzielone, ale historia świata zadaje rany i ona też je wyrównuje. Córka Augustenburga, niegdysiejszego kandydata na tron Szlezwika - Holsztynu, urodziła się zresztą w Prusach. Jej kolebka stała w zamku Dłużek koło Lubska. Tam 22 października 1858 roku jako najstarsze dziecko księcia Fryderyka ujrzała światło dzienne. W niektórych naszych kalendarzach można znaleźć na ten dzień imię "Salome". Tego dnia Kościół świętował pamięć uczennicy Jezusa, która z niezłomną miłością i wiernością służyła Panu aż do jego śmierci, zgodnie z przekazami Marka. Salome po polsku oznacza "Spokojna" i przekształciła się w imię żeńskie Fryderyka. Imię nadane jej w dniu urodzin stało się symbolem charakteru obecnej cesarzowej. Otrzymała imiona Augusta Wiktoria Fryderyka Luiza Teodora Joanna. Pierwsze imię przypomina pierwszą cesarzową odrodzonego Cesarstwa Niemieckiego, drugie drugą cesarzową, trzecie zarówno ojca, jak i imię nadane jej w dniu urodzin, czwarte prababkę męża, a drugie i czwarte imiona matki. Wszystkie te imiona miały prowadzić do najściślejszych więzi duchowych i krwi poprzez jej zaręczyny. Cesarz Wilhelm II nosi imię swojego dziadka, a zatem wszystkie te imiona przypominają najdroższe i najcenniejsze wspomnienia, jakie naród pruski wiąże ze swoim rodowitym domem panującym. Kiedy 30 listopada 1858 roku księżna przyjęła chrzest święty, jej chrzestnymi byli przyszli pierwsi dwaj cesarze Niemiec, dwie babcie i ciotka, hrabina Erbach-Schönberg. Po śmierci dziadka, księcia Krystiana Augusta, zmarłego 11 marca 1869 roku, jej ojciec, książę Fryderyk, wraz z rodziną przeniósł się do zamku Przemków koło Szprotawy na Śląsku.
Majątek ziemski Przemkowa przeszedł na własność księcia Krystiana we wrześniu 1853 roku. Natychmiast po zakończeniu zakupu książę przystąpił do całkowitej przebudowy posiadłości i na miejscu starego budynku mieszkalnego wzniósł nowy zamek. Założenie ładnego ogrodu kwiatowego i przekształcenie 442-morgowego "Górnego Lasu" („Oberwald”) w park są również dziełem księcia Krystiana.
W Przemkowie księżna Wiktoria spędziła szereg szczęśliwych lat. Jej przyjazna i ujmująca natura szybko zdobyła serca ludzi, a entuzjastyczne powitanie cesarzowej podczas jej niedawnej wizyty w Przemkowie dowodzi, jak głęboką miłością i czcią darzy ją ludność miasteczka rezydencyjnego.
Pierwszą guwernantką księżnej była dama ze Szwajcarii francuskiej. Później zastąpiła ją Angielka, panna Walker, która obecnie kieruje dużą szkołą wychowawczą w Londynie, której protektorką jest księżna Krystyna ze Szlezwika - Holsztynu. Księżna Augusta Wiktoria została konfirmowana 22 maja 1875 roku wraz z siostrą, księżną Karoliną Matyldą, przez pastora Meißnera w kościele w Przemkowie. Jej wychowanie należy określić jako wyjątkowe i doskonałe. Księżna miała w swoich rodzicach najpiękniejszy i najukochańszy wzór. Ojciec dbał z największą dokładnością i starannością o wychowanie swoich dzieci, które podczas konfirmacji błogosławił słowem i gestem w szlachetnym, niemieckim stylu książęcym, nakazując im przestrzegać słów: "Bez Bożej łaski wszystko na próżno". Powtarzające się pobyty w Pau na południu Francji, częstsze wizyty u krewnych w Anglii doskonaliły znajomość języków księżnej. W Pau pobierała również lekcje muzyki u znakomitych nauczycieli. Wyposażona przez naturę w wiele muzycznych talentów, księżna z zamiłowaniem grała utwory klasycznych mistrzów. Później książęca rodzina przeniosła się do Gothy do tzw. Pałacu Augustenburga.
Ciężką stratą dla młodej księżnej była śmierć ojca 14 stycznia 1880 roku. Była w żałobie, kiedy książę Wilhelm włożył jej pierścionek zaręczynowy. Książę i księżna Wilhelm byli jeszcze bardzo młodzi w dniu ślubu, który odbył się 27 lutego 1881 roku, ale takie wczesne śluby nie są niczym niezwykłym wśród spadkobierców korony Prus. To, jak silne wrażenie wywarła księżna swoim skromnym, nieskomplikowanym usposobieniem na stolicę, jest nadal świeże w pamięci wszystkich tych, którzy przeżyli ten niewiarygodnie piękny dzień. Od tego dnia księżna otrzymała obfite błogosławieństwo. W gronie swoich dzieci, u boku męża, obecna cesarzowa poznała najczystsze szczęście, jakie może spotkać kobietę.