Zaślubiny księcia Fryderyka Leopolda i księżniczki Luizy

Zaślubiny księcia Fryderyka Leopolda i księżniczki Luizy

odbędą się wedle ustalonego właśnie urzędowo programu w oprawie olśniewających uroczystości. „Z Najwyższego Rozkazu ustalony porządek uroczystości powitania w dniu 22 czerwca 1889 r. od strony Falkenbergu oraz następującego po nim uroczystego wjazdu do Berlina Jej Wysokości Księżniczki Luizy Zofii ze Szlezwika-Holsztynu, Jaśnie Oświeconej Narzeczonej Jego Królewskiej Wysokości Księcia Fryderyka Leopolda Pruskiego” brzmi następująco: „W sobotę, 22 czerwca 1889 r., Jej Wysokość Księżniczka Luiza Zofia ze Szlezwika-Holsztynu, córka śp. Jego Wysokości Księcia Fryderyka ze Szlezwika-Holsztynu, Jaśnie Oświecona Narzeczona Jego Królewskiej Wysokości Księcia Fryderyka Leopolda Pruskiego, w towarzystwie pełnomocnika książęcego domu Szlezwika-Holsztynu, marszałka dworu barona von Buddenbrocka, przybywając z Drezna, przekroczy granicę pruską pod Falkenbergiem o godzinie 9:40 przed południem. Stamtąd wysłanym naprzeciw przez Jego Cesarską i Królewską Mość specjalnym królewskim pociągiem uda się do Berlina koleją łącznicową na Dworzec Poczdamski, skąd królewskim powozem odjedzie do Królewskiego Zamku Bellevue.

W Falkenbergu na Jej Wysokość oczekiwać będą: wiceochmistrz zamku hrabia von Dönhoff, królewski szambelan i ochmistrz zamku Charlottenburg baron von Ende oraz królewski szambelan von Alvensleben-Neugattersleben, wyznaczeni do asysty Jej Wysokości na czas uroczystości weselnych, którzy powitają Jaśnie Oświeconą Księżniczkę Narzeczoną w imieniu Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości. Powitanie to odbędzie się na dworcu w Falkenbergu, gdzie stawi się również nowy dwór Jej Wysokości (przedstawiony Jej przez wiceochmistrza hrabiego von Dönhoffa), jak również dowódca IV Korpusu Armijnego generał porucznik von Hänisch oraz nadprezydent prowincji Saksonia von Wolff, którzy będą towarzyszyć Jaśnie Oświeconej Księżniczce w dalszej podróży aż do Jüterboga; wystawiona zostanie także kompania honorowa 4. Turyńskiego Pułku Piechoty nr 72 wraz z orkiestrą pułkową i sztandarem.

W Jüterbogu, gdzie na dworcu odbędzie się uroczyste powitanie przez władze wojskowe i cywilne, a cały korpus oficerski 3. Brygady Artylerii Polowej i komendy okręgu Landwehry Jüterbog oraz kompania honorowa 3. Pułku Artylerii Polowej (1. Brandenburskiego) zostaną ustawione w szyku, Jaśnie Oświeconą Księżniczkę powitają: dowódca 3. Korpusu Armijnego generał porucznik Bronsart von Schellendorff oraz nadprezydent prowincji Brandenburgia, minister stanu dr von Achenbach. Po pożegnaniu się z Jej Wysokością generała porucznika von Hänischa i nadprezydenta von Wolffa, przejmą oni eskortę w dalszej drodze do Berlina.

W Berlinie na Dworcu Poczdamskim Jaśnie Oświeconą Księżniczkę Narzeczoną powitają: koniuszy wielki von Rauch, gubernator Berlina generał pułkownik piechoty von Pape, komendant Berlina, generał porucznik i generał à la suite Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości hrabia von Schlieffen oraz prezydent policji baron von Richthofen. Koniuszy wielki odprowadzi Jej Wysokość do przygotowanego dla Niej ekwipażu. Jej Wysokość, wraz ze swoją świtą, przydzieloną asystą oraz pełnomocnikiem domu książęcego marszałkiem dworu baronem von Buddenbrockiem, uda się niezwłocznie do Zamku Bellevue, gdzie na Dostojną Narzeczoną oczekiwać będą Ich Cesarskie i Królewskie Moście oraz Ich Królewskie Wysokości książęta i księżniczki Domu Królewskiego.

Jej Wysokość przybędzie do Bellevue o godzinie 12:40. Najwyżsi i wyżsi dostojnicy dworscy, minister Domu Królewskiego, generałowie adiutanci, generałowie à la suite, skrzydłowi adiutanci oraz tajny radca gabinetu Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości mają zebrać się tam już o godzinie 12:15. Po przybyciu odbędzie się śniadanie dla rodziny Dostojnej Pary Młodej.

O godzinie 16:00 Jaśnie Oświecona Księżniczka Narzeczona wyruszy z Zamku Bellevue na uroczysty wjazd do Berlina. Opuści zamek w towarzystwie Jej Królewskiej Wysokości Księżnej Fryderykowej Karolowej [Marii Anny z Anhaltu], w otoczeniu swojej świty i wojskowej eskorty honorowej.

Wjazd odbędzie się w następującym porządku:
1. Na przedzie jedzie szwadron 2. Pułku Ułanów Gwardii z trębaczami na czele. Za nim, prowadzone przez dwóch forysiów.
2. Powóz sześciokonny z kawalerem dworskim Jej Królewskiej Wysokości Księżnej Fryderykowej Karolowej – królewskim szambelanem baronem von Wangenheimem oraz kawalerem wyznaczonym do dworu Jej Wysokości Księżniczki Narzeczonej – porucznikiem 1. Pułku Piechoty Gwardii von Trothą.
3. Powóz sześciokonny z kawalerami wysłanymi na powitanie Jej Wysokości Księżniczki Narzeczonej: królewskim szambelanem i ochmistrzem zamku Charlottenburg baronem von Ende oraz królewskim szambelanem von Alvensleben-Neugattersleben.
4. Powóz sześciokonny z wyznaczonym do asysty wiceochmistrzem zamku hrabią von Dönhoffem oraz pełnomocnikiem domu książęcego marszałkiem dworu baronem von Buddenbrockiem.
5. Półszwadron pułku Gardes du Corps.
6. Wielka Królewska Karoca Państwowa w zaprzęgu ośmiokonnym, w której na honorowym tylnym siedzeniu zasiądzie Jaśnie Oświecona Księżniczka Narzeczona wraz z Jej Królewską Wysokością Księżną Fryderykową Karolową (po Jej prawej stronie); naprzeciwko nich, tyłem do kierunku jazdy, usiądzie wyznaczona ochmistrzyni dworu Jej Wysokości, hrabina von Bernstorff. o Po prawej stronie ośmiokonnego powozu, posuwającego się stępa, jechać będzie koniuszy wielki von Rauch, a po lewej – dowódca towarzyszącego szwadronu Gardes du Corps. Obaj jechać będą tuż obok karety, lecz tak, by nie zasłaniać widoku z jej okien. o Na stopniach karety staną królewscy paziowie; przed powozem jechać będzie dwóch królewskich masztalerzy.
7. Półszwadron pułku Gardes du Corps.
8. Powóz sześciokonny z damami dworu Jej Wysokości Księżniczki Narzeczonej, a mianowicie: hrabiną Aleksandrą zu Eulenburg i hrabiną Elżbietą Finck von Finckenstein.
9. Powóz sześciokonny z damami Jej Królewskiej Wysokości Księżnej Fryderykowej Karolowej.
10. Szwadron Pułku Kirasjerów Gwardii z trębaczami na czele.

Przed Bramą Brandenburską (od strony zewnętrznej miasta) Jaśnie Oświeconą Księżniczkę Narzeczoną powitają: gubernator rezydencji generał pułkownik piechoty von Pape, komendant Berlina hrabia von Schlieffen oraz prezydent policji baron von Richthofen; dołączą oni do orszaku przy karocy (pierwszy po prawej, dwaj pozostali po lewej stronie).

W chwili gdy Jaśnie Oświecona Księżniczka Narzeczona wjedzie w bramę, bateria ćwiczebna Szkoły Strzeleckiej Artylerii ustawiona w Lustgartenie odda trzykrotną salwę z 24 dział (łącznie 72 wystrzały). Po wewnętrznej stronie Bramy Brandenburskiej Jaśnie Oświeconą Księżniczkę Narzeczoną powitają burmistrz, tajny radca rejencyjny Duncker oraz delegacja władz miejskich Berlina.

Od Bramy Brandenburskiej orszak ruszy aleją Unter den Linden wzdłuż promenady ku Zamkowi Królewskiemu (Stadtschloss) i przez Bramę (Portal) nr 5 podjedzie pod Schody Kręte (Wendeltreppe). Wojskowa eskorta honorowa przejedzie przez dziedziniec zamkowy – na którym naprzeciw schodów stanie kompania honorowa 1. Pułku Piechoty Gwardii z orkiestrą i sztandarem – i opuści dziedziniec przez Bramę nr 1.

U stóp Schodów Krętych, wzdłuż których szpaler utworzy kompania straży zamkowej, w westybulu, gdzie wartę paradną zaciągnie 2. Pułk Piechoty Gwardii, Ich Królewskie Wysokości książęta Domu Królewskiego – poprzedzani przez dygnitarzy dworskich – powitają Jaśnie Oświeconą Księżniczkę Narzeczoną i poprowadzą Ją na górę. Jego Królewska Wysokość Książę Henryk poda ramię Dostojnej Narzeczonej, a Jego Królewska Wysokość Książę Fryderyk Leopold – Jej Królewskiej Wysokości Księżnej Fryderykowej Karolowej.

W międzyczasie już o godzinie 16:45 zbiorą się w komnatach zamkowych:
w I Przedpokoju Paradnym: generałowie adiutanci, generałowie à la suite, skrzydłowi adiutanci Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości, tajny radca gabinetu oraz dwory i świty książęce;
w II Przedpokoju Paradnym: czynni generałowie porucznicy oraz rzeczywiści tajni radcy na czynnych stanowiskach służbowych;
w Pokoju Królewskim: Kanclerz Rzeszy, feldmarszałkowie, obecni kawalerowie Orderu Orła Czarnego, wiceprezes Rady Ministrów, czynni generałowie piechoty, kawalerii i artylerii, minister Domu Królewskiego, ministrowie stanu oraz prezydenci Reichstagu i obu izb Landtagu;
w Sali Czerwonej (ze złotogłowiu / drap d'or): damy Jej Cesarskiej Mości Cesarzowej i Królowej oraz Ich Królewskich Wysokości księżniczek Domu Królewskiego.

U drzwi Sali Szwajcarskiej, gdzie wystawiona zostanie gala-warta Gardes du Corps wraz z korpusem trębaczy, Jej Wysokość Księżniczka Narzeczona zostanie powitana przez Ich Królewskie Wysokości księżniczki Domu Królewskiego, a następnie przeprowadzona przez przedpokoje paradne, Pokój Królewski i Salę Czerwoną do Komnaty Brandenburskiej, gdzie na Dostojną Narzeczoną oczekiwać będą Ich Cesarskie i Królewskie Moście wraz z Najdostojniejszymi Gośćmi”.

Jego Cesarska i Królewska Mość oraz Jej Cesarska i Królewska Mość raczą udać się wraz z Jego Wysokością Księciem Ernestem Güntherem ze Szlezwika-Holsztynu – jako głową rodziny Księżniczki Narzeczonej – Jej Jaśnie Oświeconą Matką oraz Jaśnie Oświeconą Parą Narzeczonych, w asyście ochmistrza wielkiego hrabiego zu Stolberg-Wernigerode, ministra Domu Królewskiego von Wedella oraz tajnego radcy rejencyjnego i radcy sprawozdawcy w Ministerstwie Domu Królewskiego von Goldbecka, do Komnaty Elektorskiej celem podpisania intercyzy (układu małżeńskiego). Najdostojniejsi i Dostojni Goście oczekują na powrót Ich Cesarskich i Królewskich Mości w Galerii Boazeryjnej (boisirte Galerie), podczas gdy osoby zaproszone na ucztę galową udają się na swoje miejsca do Białej Sali.

Po podpisaniu intercyzy Ich Cesarskie i Królewskie Moście wraz z Najdostojniejszymi i Dostojnymi Gośćmi przechodzą w uroczystym szyku, według starszeństwa dworskiego, na ucztę galową do Białej Sali.

Z Najłaskawszego Specjalnego Rozkazu Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości.
Berlin, 19 czerwca 1889 r.
Mistrz ceremonii wielki:
Hrabia A. Eulenburg.

Wydano ponadto następujące obwieszczenie dworskie:
Sobota, 22 czerwca 1889 r.

Jej Wysokość Księżniczka Luiza Zofia ze Szlezwika-Holsztynu, Jaśnie Oświecona Narzeczona Jego Królewskiej Wysokości Księcia Fryderyka Leopolda Pruskiego, przybędzie o godzinie 12:40 do Królewskiego Zamku Bellevue, gdzie Ich Cesarskie i Królewskie Moście raczą Ją powitać. W tym samym celu około godziny 12:15 przybędą Ich Królewskie Wysokości książęta i księżniczki Domu Królewskiego.

Najwyżsi i wyżsi urzędnicy dworscy, urzędnicy dworscy, minister Domu Królewskiego, generałowie adiutanci, generałowie à la suite, skrzydłowi adiutanci oraz tajny radca gabinetu Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości mają stawić się na miejscu już o godzinie 12:15. Najdostojniejszym Osobom towarzyszy wyznaczona świta służbowa.

Strój:
Damy w długich, wysoko zabudowanych sukniach, w kapeluszach; panowie ze wstęgami orderowymi – cywile w strojach galowych z ciemnymi spodniami, wojskowi w mundurach paradnych względnie pułkowych.

Niniejsze obwieszczenie kieruje się do Najdostojniejszych i Dostojnych Państwa oraz wyżej wymienionych osób.

O godzinie 13:00 śniadanie na miejscu dla rodziny Dostojnej Pary Narzeczonych.

O godzinie 16:00 Jaśnie Oświecona Księżniczka Narzeczona, prowadzona przez Jej Królewską Wysokość Księżną Fryderykową Karolową, wyruszy z Zamku Bellevue na uroczysty wjazd do Berlina i około godziny 17:00 przybędzie do Zamku Królewskiego w Berlinie.

Ich Królewskie Wysokości książęta i księżniczki Domu Królewskiego oraz Najdostojniejsi i Dostojni Goście zbierają się w zamku wraz ze swymi dworami i świtami około godziny 17:00.

Najwyżsi i wyżsi urzędnicy dworscy, urzędnicy dworscy, generałowie adiutanci, generałowie à la suite, skrzydłowi adiutanci, Kanclerz Rzeszy, feldmarszałkowie, obecni kawalerowie Orderu Orła Czarnego, wiceprezes Rady Ministrów, czynni generałowie piechoty, kawalerii i artylerii, generałowie porucznicy, minister Domu Królewskiego, ministrowie stanu, prezydenci Reichstagu i obu izb Landtagu oraz rzeczywiści tajni radcy na czynnych stanowiskach mają stawić się na miejscu już o godzinie 16:45.

Strój:
Damy w długich sukniach z dekoltem; panowie ze wstęgami orderowymi (przede wszystkim pruskimi) – cywile w strojach galowych z białymi spodniami, wojskowi jak na wielkie gale dworskie (Hofcouren), kawalerowie Orderu Orła Czarnego z łańcuchem tego orderu.

Podjazd powozów od strony Lustgartenu przez Bramę (Portal) nr 5 przy Schodach Krętych; odjazd w tym samym miejscu w przeciwnym kierunku.

Bezpośrednio po przybyciu do Zamku Królewskiego nastąpi podpisanie intercyzy w Komnacie Elektorskiej. Po tym akcie, o godzinie 18:00, w Białej Sali Zamku Królewskiego rozpocznie się uczta galowa, na którą rozesłano osobne zaproszenia.

Niedziela, 23 czerwca
Godz. 17:30:
Obiad rodzinny dla Najdostojniejszych i Dostojnych Państwa w Galerii Obrazów Zamku Królewskiego. Stół marszałkowski w Sali Gardes du Corps.

Godz. 20:00:
Przedstawienie galowe w Królewskiej Operze, na które bilety wstępu przysługują osobom niemającym wstępu do wielkiej Królewskiej Loży Dworskiej.

Strój:
Damy w długich sukniach z dekoltem; panowie ze wstęgami orderowymi (przede wszystkim pruskimi) – cywile w strojach galowych z ciemnymi spodniami, wojskowi w mundurach paradnych; kawalerowie Orderu Orła Czarnego nakładają wstęgę orderu.

Podjazd i odjazd korpusu dyplomatycznego: naprzeciw Królewskiej Biblioteki.

Poniedziałek, 24 czerwca

Po akcie stanu cywilnego (ślubie cywilnym), który odbędzie się o godzinie 15:30 w Komnacie Elektorskiej Zamku Królewskiego w obecności najbliższej rodziny i zostanie dokonany przez ministra Domu Królewskiego, o godzinie 16:00 w kaplicy zamkowej odbędzie się uroczystość ślubu kościelnego Jego Królewskiej Wysokości Księcia Fryderyka Leopolda Pruskiego z Jej Wysokością Księżniczką Luizą Zofią ze Szlezwika-Holsztynu.

Osoby uprawnione do bywania na dworze (hoffähig), zaproszone imiennie na uroczystość ślubną na podstawie osobnych kart:
Pół godziny wcześniej do kaplicy zamkowej udają się: korpus dyplomatyczny, damy krajowe, głowy książęcych oraz dawnych hrabiowskich domów stanu Rzeszy, generalicja, cywilni dygnitarze z tytułem ekscelencji, radcy I i II klasy oraz pułkownicy.
Pozostali zaproszeni imiennie panowie, nienależący do powyższych kategorii, wchodzą do Białej Sali.
Zaproszeni w ten sam sposób oficerowie sztabowi, delegacje korpusów oficerskich garnizonów: Berlin, Poczdam, Charlottenburg i Spandau, jak również cały korpus oficerski pułku Gardes du Corps i 1. Pułku Piechoty Gwardii zbierają się w tym samym czasie w Białej Sali.

Rodzina Królewska oraz Najdostojniejsi i Dostojni Goście zbierają się o godzinie 15:30 w Komnacie Elektorskiej i przylegającej Galerii Boazeryjnej. Dwory książęce udają się do Pokoju Królewskiego oraz do Sali Czerwonej (drap d'or).
Godz. 16:45: Prezentacja dworska (Defilir-Cour) w Białej Sali. • Najdostojniejsi i Dostojni Goście spożywają posiłek w Sali Rycerskiej przy stole ceremonialnym; wszyscy pozostali goście – przy bufetach przygotowanych w Salonie Zielonym, Komnatach Starniemieckich obok Galerii Obrazów, w obu Przedpokojach Paradnych, w Komnatach Brunszwickich i Elżbietańskich oraz w Sali Elżbiety.
Około godz. 19:00: Taniec z pochodniami (Fackeltanz) w Białej Sali.
Koniec uroczystości: około godziny 19:30.
Strój: Damy w strojach dworskich (robe de cour); panowie ze wstęgami orderowymi – cywile w strojach galowych z białymi spodniami, wojskowi jak na wielkich ceremoniach dworskich, kawalerowie Orderu Orła Czarnego z łańcuchem tego orderu oraz ewentualnie ze wstęgą Wielkiego Krzyża Królestwa Saksonii względnie wstęgą orderu suwerennych domów reprezentowanych przez Dostojnych Gości.

Inwestowani [zaprzysiężeni] kawalerowie Orderu Orła Czarnego, którzy idą w orszaku Najdostojniejszych i Dostojnych Państwa, nakładają płaszcze orderowe przygotowane w Pokoju Królewskim.
Podjazd powozów: o dla Rodziny Królewskiej, Najdostojniejszych i Dostojnych Gości oraz dworów Ich Majestatów i Dostojnych Państwa: od strony Lustgartenu przez Bramę (Portal) nr 5 przy Schodach Krętych; o dla wszystkich pozostałych zaproszonych osób: od strony placu Schloßfreiheit przez Bramę nr 3 (lewe skrzydło).
Odjazd: wedle wyboru – przy Schodach Krętych przez Bramę nr 5 albo pod Bramą nr 4. o Wyłącznie dla oficerów sztabowych i delegacji korpusów oficerskich odjazd następuje bezpośrednio po zakończeniu tańca z pochodniami z Białej Sali przez Schody Kapliczne w Bramie nr 3 na plac Schloßfreiheit.

Berlin, 19 czerwca 1889 r.
Mistrz ceremonii wielki:
hrabia A. Eulenburg
Marszałek wielki dworu i domu: von Liebenau

Na koniec podaje się do wiadomości „Z Najwyższego Rozkazu ustalony porządek uroczystości zaślubin Jego Królewskiej Wysokości Księcia Fryderyka Leopolda Pruskiego z Jej Wysokością Księżniczką Luizą Zofią ze Szlezwika-Holsztynu, odbywających się 24 czerwca 1889 r. w Zamku Królewskim w Berlinie”.

W poniedziałek, 24 czerwca, o godzinie 15:30, zbierają się w Zamku Królewskim w Berlinie osoby uprawnione do bywania na dworze (hoffähig), zaproszone osobiście za biletami na uroczystość weselną. Z ich grona korpus dyplomatyczny, damy krajowe, głowy domów książęcych oraz dawnych hrabiowskich domów stanu Rzeszy, generalicja, cywilni dygnitarze z tytułem ekscelencji, radcy I i II klasy oraz pułkownicy wchodzą od placu Schloßfreiheit przez Bramę nr 3 (lewe skrzydło) i udają się schodami do kaplicy zamkowej, natomiast panowie zaproszeni osobiście, o ile nie należą do powyższych kategorii, wchodzą do Białej Sali. Zaproszeni w ten sam sposób oficerowie sztabowi i delegacje korpusów oficerskich garnizonów: Berlin, Poczdam, Charlottenburg i Spandau, a także cały korpus oficerski pułku Gardes du Corps oraz 1. Pułku Piechoty Gwardii, wchodzą tą samą drogą, udając się do Białej Sali.

Rodzina Królewska oraz Najdostojniejsi i Dostojni Goście zbierają się o godzinie 15:30. W Komnacie Elektorskiej z Dostojną Parą Młodą oraz Ich Cesarskimi i Królewskimi Mościami przebywają wyłącznie:
Jego Majestat Król Saksonii,
Jej Wysokość Księżna-Matka ze Szlezwika-Holsztynu,
Jej Królewska Wysokość Księżna Fryderykowa Karolowa Pruska,
Jego Wysokość Książę Ernest Günther ze Szlezwika-Holsztynu,
Jego Królewska Wysokość Książę Henryk Pruski,
jak również rodzeństwo Dostojnej Pary Młodej oraz rodzeństwo Ich rodziców.

Wszyscy pozostali Dostojni Państwo gromadzą się w przyległej Galerii Boazeryjnej. Dwory udają się do Pokoju Królewskiego i Sali Czerwonej (drap d'or).

Około godziny 15:15 urzędnicy skarbu koronnego przynoszą królewską koronę księżniczek, eskortowaną przez oficera i dwóch żołnierzy Gardes du Corps do komnaty sąsiadującej z pokojem zgromadzenia Najdostojniejszych Państwa. Kompania straży zamkowej oraz Gardes du Corps wystawiają posterunki podwójne w salach recepcyjnych. Gdy tylko Najdostojniejsi i Dostojni Państwo się zgromadzą, Jej Majestat Cesarzowa i Królowa w Gabinecie Chińskim nakłada koronę na głowę Księżniczki Narzeczonej. Koronę podaje Jej Majestaci ochmistrzyni wielka, hrabina von Brockdorff, pomagając również przy jej umocowaniu.

Podczas gdy minister Domu Królewskiego von Wedell dokonuje aktu ślubu cywilnego Dostojnej Pary Młodej, zgromadzone dwory formują orszak. Gdy tylko Jego Cesarska i Królewska Mość wyda rozkaz rozpoczęcia ceremonii kościelnej, mistrz ceremonii wielki hrabia zu Eulenburg poprowadzi Najdostojniejszych i Dostojnych Państwa na wyznaczone im miejsca w orszaku.

Orszak ślubny będzie uformowany wedle najłaskawszego postanowienia Jego Cesarskiej Mości, bez naruszenia obowiązującego starszeństwa rang, w następującym porządku:
I. Łowczy wielki książę pszczyński [Hans Heinrich XI von Hochberg, Fürst von Pless], pełniący tymczasowo z Najwyższego Rozkazu obowiązki marszałka wielkiego, z wielką laską marszałkowską.
II. Wszyscy obecni królewscy szambelani i kamerjunkrzy, parami, przy czym młodsi rangą idą przodem.
III. Kawalerowie przydzieleni przez Jego Cesarską i Królewską Mość do asysty Jaśnie Oświeconej Księżniczce Narzeczonej: królewski szambelan von Alvensleben-Neugattersleben, królewski szambelan i ochmistrz zamku Charlottenburg baron von Ende oraz wiceochmistrz zamku hrabia von Dönhoff.
IV. Dostojna Para Młoda.
Tren sukni Jej Wysokości Księżniczki Narzeczonej (obok której po prawej stronie idzie wyznaczona ochmistrzyni dworu hrabina von Bernstorff) niosą damy:
1. hrabina Aleksandra zu Eulenburg,
2. hrabina Elżbieta Finck von Finckenstein,
3. hrabina Wanda zu Eulenburg,
4. panna Marietta von Cerrini. Po lewej stronie trenu idzie wyznaczony do dworu Jej Wysokości porucznik 1. Pułku Piechoty Gwardii von Trotha.
Za Jego Królewską Wysokością Panem Młodym idą: przydzielony mu generał porucznik von Krosigk (szef Wojskowego Instytutu Jeździeckiego), marszałek dworu Jego Królewskiej Wysokości hrabia von Kanitz oraz dwaj osobiści adiutanci Jego Królewskiej Wysokości.
V. Urzędnicy i dostojnicy dworscy Jego Majestatu, parami.
VI. Jego Cesarska i Królewska Mość prowadzi Jej Wysokość Księżną-Matkę ze Szlezwika-Holsztynu (jako matkę Dostojnej Panny Młodej). Za Jego Cesarską Mością podążają generałowie adiutanci, generałowie à la suite i skrzydłowi adiutanci; po lewej stronie, za Najjaśniejszym Panem – minister Domu Królewskiego von Wedell. Za Jej Wysokością idzie jej dwór oraz przydzielony kawaler honorowy; tren niosą dwaj paziowie przyboczni.
VII. Jej Majestat Cesarzowa i Królowa. Po prawej stronie Jej Majestatu idzie Jego Majestat Król Saksonii, po lewej – Jego Wysokość Książę Ernest Günther ze Szlezwika-Holsztynu (jako głowa rodziny Panny Młodej). Przy trenie Jej Majestatu idą: po prawej ochmistrzyni wielka, po lewej ochmistrz wielki. Tren niosą:
1. hrabina Matylda von Keller,
2. panna Klara von Gersdorff,
3. baronówna Elżbieta von Ende,
4. baronówna Hildegarda von Ende. Przed Jej Majestatem idzie dwóch szambelanów. Za parą podążają oficerowie przydzieleni królowi Saksonii i księciu Ernestowi Güntherowi, ich dwory oraz adiutanci.
VIII. Jej Królewska Wysokość Księżna Fryderykowa Karolowa Pruska (jako matka Pana Młodego). Po jej prawej stronie: Jego Królewska Wysokość Wielki Książę Saksonii, po lewej: Jego Królewska Wysokość Książę Henryk Pruski.
IX. Jej Królewska Wysokość Wielka Księżna Saksonii. Po jej prawej: Jego Królewska Wysokość Książę Albrecht Pruski (regent Księstwa Brunszwiku), po lewej: Jego Wysokość Książę Saksonii-Altenburga.
Jego Królewska Wysokość Dziedziczny Wielki Książę Meklemburgii-Strelitz prowadzi: po prawej Jej Królewską Wysokość Dziedziczną Wielką Księżną Oldenburga, po lewej Jej Królewską Wysokość Księżną Albrechtową Pruską.
Jego Królewska Wysokość Dziedziczny Wielki Książę Oldenburga prowadzi: po prawej Jej Królewską Wysokość Księżniczkę Luizę Pruską, po lewej Jej Jasność Księżniczkę Amalię ze Szlezwika-Holsztynu.
Jego Jasność Książę Reuss linii młodszej prowadzi: po prawej Jej Królewską Wysokość Dziedziczną Wielką Księżną Meklemburgii-Strelitz, po lewej Jej Wysokość Księżną Janową Albrechtową z Meklemburgii-Schwerinu.
Jego Wysokość Książę Fryderyk Karol Heski prowadzi: po prawej Jej Królewską Wysokość Księżną Wilhelmową z Meklemburgii-Schwerinu, po lewej Jej Królewską Wysokość Dziedziczną Księżną Saksonii-Meiningen.
Jego Wysokość Książę Jan Albrecht z Meklemburgii-Schwerinu prowadzi: po prawej Jej Wysokość Księżniczkę Luizę ze Szlezwika-Holsztynu-Sonderburga-Glücksburga, po lewej Jej Wysokość Księżniczkę Marię ze Szlezwika-Holsztynu-Sonderburga-Glücksburga.
Jej Jasność Dziedziczna Księżna Reuss linii młodszej; po prawej: Jego Wysokość Książę Jerzy Ludwik Oldenburski, po lewej: Jego Wysokość Dziedziczny Książę Saksonii-Meiningen.
Jego Jasność Książę Albert z Saksonii-Altenburga; po prawej: Jego Jasność Książę Edward z Anhaltu, po lewej: Jego Jasność Książę Aribert z Anhaltu.
Jego Wysokość Książę Albert ze Szlezwika-Holsztynu-Sonderburga-Glücksburga; po prawej: Jego Jasność Dziedziczny Książę Waldecku i Pyrmontu, po lewej: Jego Jasność Dziedziczny Książę Reuss linii młodszej.

Treny Ich Królewskich Wysokości księżniczek niosą każdorazowo dwaj paziowie; damy dworu idą za trenem. Kawalerowie idą przed swoimi Dostojnymi Państwem, za nimi postępują adiutanci. Orszak przechodzi przez Salę Rycerską, Galerię Obrazów (w której za biletami zgromadzono publiczność) oraz Białą Salę w kierunku kaplicy.

W chwili wejścia orszaku do kaplicy rozbrzmiewa muzyka sakralna. Królewski proboszcz zamkowy, kaznodzieja nadworny i radca wyższego konsystorza, generalny superintendent Kurmarchii dr Kögel wraz z duchowieństwem dworskim i katedralnym witają Dostojną Parę Młodą przy wejściu do kaplicy, prowadzą Ich przed ołtarz, po czym stają za nim. Jego Królewska Wysokość Książę staje po prawej stronie Księżniczki Narzeczonej; Najdostojniejsi i Dostojni Państwo stają półkolem wokół Dostojnej Pary Młodej w taki sposób, że Ich Cesarskie i Królewskie Moście, Jego Majestat Król Saksonii, Jego Wysokość Książę Ernest Günther ze Szlezwika-Holsztynu, Jej Wysokość Księżna-Matka ze Szlezwika-Holsztynu oraz Jej Królewska Wysokość Księżna Fryderykowa Karolowa Pruska zajmują pierwsze miejsca po prawej i lewej stronie ołtarza. Dostojnicy dworscy ustawiają się tak, aby przy wyjściu móc natychmiast wysunąć się na czoło.

Ślubu udziela królewski proboszcz zamkowy, kaznodzieja nadworny dr Kögel.

W chwili gdy Dostojna Para Młoda wymienia obrączki, bateria ćwiczebna Szkoły Strzeleckiej Artylerii ustawiona w Lustgartenie oddaje trzykrotną salwę z dwunastu dział (łącznie 36 wystrzałów), do czego sygnał daje pełniący służbę królewski skrzydłowy adiutant.

Po udzieleniu błogosławieństwa Ich Cesarskie i Królewskie Moście, Jego Majestat Król Saksonii oraz Dostojni Państwo udają się w opisanym wcześniej porządku do Komnaty Brandenburskiej oraz do Sali Czerwonej (drap d'or), aby tam złożyć życzenia Dostojnej Parze Młodej. Dwory oczekują w Sali Czarnego Orła oraz w Sali Czerwonego Aksamitu.

Najdostojniejsi i Dostojni Państwo powstają, gdy tylko mistrz ceremonii wielki hrabia zu Eulenburg złoży stosowny meldunek Jego Cesarskiej Mości, i przechodzą w wyznaczonym szyku do Białej Sali. Ich Cesarskie i Królewskie Moście oraz Jego Majestat Król Saksonii wraz z Dostojną Parą Młodą stają pod baldachimem tronowym. Jej Wysokość Księżna-Matka ze Szlezwika-Holsztynu, Jej Królewska Wysokość Księżna Fryderykowa Karolowa Pruska, Jego Wysokość Książę Ernest Günther ze Szlezwika-Holsztynu, Ich Królewskie Wysokości Wielki Książę i Wielka Księżna Saksonii, Ich Królewskie Wysokości książęta i księżniczki oraz pozostali Dostojni Państwo ustawiają się po prawej i lewej stronie tronu dokładnie w taki sposób, w jaki stali podczas ślubu w kaplicy.

Za Najdostojniejszymi i Dostojnymi Państwem stają – oprócz dam i paziów niosących treny – także wszystkie damy ze świty; spośród kawalerów i oficerów świty stają tam jednak wyłącznie pełniący służbę, podczas gdy najwyżsi i wyżsi urzędnicy dworscy stają w szeregu naprzeciw tronu, a pozostałe osoby wedle starszeństwa rang oraz inne orszaki zajmują miejsca pod arkadami.

Następnie wszyscy pozostali goście przechodzą z kaplicy do Białej Sali, zbliżają się do tronu i posuwając się w nieprzerwanym szyku, składają Ich Cesarskim i Królewskim Mościom oraz Dostojnej Parze Młodej swoje uszanowanie (defiladę dworską / Cour). Podczas prezentacji na chórze muzycznym Białej Sali koncertuje orkiestra Pułku Fizylierów Gwardii. Po jej zakończeniu marszałek wielki dworu i domu von Liebenau zapowiada wieczerzę (souper). Najdostojniejsi i Dostojni Państwo powstają ponownie w porządku wyznaczonym na ten wieczór i przechodzą przez Galerię Obrazów oraz przyległe komnaty paradne do Sali Rycerskiej. W Sali Rycerskiej ustawiony jest Królewski Stół Ceremonialny, przy którym miejsca zajmują Ich Cesarskie i Królewskie Moście, Jego Majestat Król Saksonii, Dostojna Para Młoda oraz wszyscy Dostojni Państwo, a mianowicie:
w środku stołu: Dostojna Para Młoda;
po Jej prawej stronie (czyli obok Jaśnie Oświeconej Księżniczki Narzeczonej): Jego Cesarska i Królewska Mość, obok Najjaśniejszego Pana – Jej Wysokość Księżna-Matka ze Szlezwika-Holsztynu, następnie Jego Królewska Wysokość Wielki Książę Saksonii;
po lewej stronie (czyli obok Jaśnie Oświeconego Pana Młodego): Jej Majestat Cesarzowa i Królowa, obok Jej Majestatu – Jego Majestat Król Saksonii, następnie Jej Królewska Wysokość Księżna Fryderykowa Karolowa Pruska, Jego Wysokość Książę Ernest Günther ze Szlezwika-Holsztynu, po czym według ustalonego porządku zasiadają pozostali Dostojni Państwo.

Gdy Ich Majestaty i Dostojni Państwo zajmą miejsca, wyznaczeni generałowie porucznicy:
1. generał porucznik i generał à la suite hrabia von Alten,
2. generał porucznik von Kaltenborn-Stachau, podchodzą do obu końców stołu i nakładają potrawy. Przekazują je stojącym za nimi lokajom pokojowym, ci podają je paziom, a paziowie – pełniącym służbę urzędnikom dworskim, kawalerom i adiutantom.

Poza Królewskim Stołem Ceremonialnym bufety przygotowano w Salonie Zielonym, Komnatach Starniemieckich obok Galerii Obrazów, w obu Przedpokojach Paradnych, w Komnatach Brunszwickich i Elżbietańskich oraz w Sali Elżbiety.

Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości zupę podaje stolnik wielki książę von Radolin, a wino – cześnik wielki książę von Hatzfeldt-Trachenberg; tę samą posługę przy Jej Majestacie Cesarzowej i Królowej pełni ochmistrz wielki baron von Mirbach, przy Królu Saksonii – generał kawalerii i generał adiutant von Rauch, przy Księżniczce Pannie Młodej – wiceochmistrz zamku hrabia von Dönhoff, a przy Panu Młodym – marszałek dworu hrabia von Kanitz.

Gdy tylko wazy z zupą zostaną zdjęte ze stołu, Jego Cesarska i Królewska Mość wznosi toast za zdrowie Dostojnej Pary Młodej. Orkiestra Gardes du Corps gra tusz. Następnie Jego Cesarska Mość udziela dostojnikom dworskim oraz adiutantom pozwolenia na odejście. Przed zakończeniem wieczerzy stają oni ponownie za krzesłami Najdostojniejszych i Dostojnych Państwa, by ich poprzedzać lub za nimi podążać.

W tym samym czasie ministrowie stanu powołani wedle dawnego obyczaju do tańca z pochodniami (Fackeltanz) oraz minister Domu Królewskiego przechodzą do Białej Sali, dokąd już wcześniej wprowadzono członków korpusu dyplomatycznego, książąt, ekscelencje i damy (którzy jedli przy bufetach) na podest (haut-pas) wzniesiony dla nich pod oknami Białej Sali.

Po powstaniu od stołu do Białej Sali wkraczają również Najdostojniejsi i Dostojni Państwo. Ich Cesarskie i Królewskie Moście, Jego Majestat Król Saksonii oraz Dostojna Para Młoda stają pod baldachimem tronowym. Po lewej stronie tronu stają: Jej Wysokość Księżna-Matka ze Szlezwika-Holsztynu, Jej Królewska Wysokość Księżna Fryderykowa Karolowa Pruska, Jej Królewska Wysokość Wielka Księżna Saksonii, księżniczki i inne wysoko urodzone damy; po prawej stronie: Jego Wysokość Książę Ernest Günther ze Szlezwika-Holsztynu, Jego Królewska Wysokość Wielki Książę Saksonii i pozostali panowie.

Gdy Jego Cesarska i Królewska Mość wyda księciu pszczyńskiemu rozkaz rozpoczęcia tańca z pochodniami, ten zbliża się do Dostojnej Pary Młodej i skłonem zaprasza Ją do rozpoczęcia tańca, który odbywa się w następującym porządku:
Na czele: pełniący obowiązki marszałka wielkiego łowczy wielki książę pszczyński z wielką laską marszałkowską;
Za nim, zaproszeni z Najwyższego Rozkazu przez mistrza ceremonii wielkiego, parami z białymi woskowymi pochodniami idą ministrowie stanu oraz minister Domu Królewskiego – według starszeństwa nominacji, tak że najmłodsi idą przodem:
1. minister von Verdy du Vernois,
2. minister von Schelling,
3. minister Herrfurth,
4. minister von Wedell,
5. minister von Scholz,
6. minister von Goßler,
7. minister von Friedberg,
8. minister baron Lucius von Ballhausen,
9. minister von Puttkamer,
10. minister von Maybach,
11. minister hrabia zu Eulenburg,
12. wiceprezes Rady Ministrów von Boetticher.
Dostojna Nowozaślubiona Para.
Gdy Para Młoda obejdzie salę po raz pierwszy, Księżniczka Panna Młoda zbliża się do Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości, skłonem prosi Najjaśniejszego Pana do tańca i następuje kolejne obejście sali. Następnie Pan Młody podchodzi do Jej Majestatu Cesarzowej i Królowej, skłonem prosi Ją do tańca i następuje kolejne obejście.

Gdy marszałek wielki zostanie zastąpiony przez marszałka wielkiego dworu i domu, a ministrowie przekażą pochodnie dwunastu paziom, Panna Młoda prosi do tańca Króla Saksonii, po czym następuje kolejny obchód sali. Następnie Panna Młoda tańczy kolejno z dwoma książętami idącymi w orszaku, a jednocześnie Pan Młody – z dwiema obecnymi księżniczkami.

Po zakończeniu tańca z pochodniami paziowie z pochodniami wychodzą przed orszak Najdostojniejszych i Dostojnych Państwa i prowadzą ich aż do wejścia do komnat przygotowanych dla Nowożeńców.

Tutaj królewska korona zostaje ponownie przekazana urzędnikom skarbu koronnego, a ochmistrzyni wielka Panny Młodej dokonuje rozdania podwiązki [tradycyjnego pocięcia i wręczenia jej kawałków jako pamiątek ślubnych], po czym Jego Cesarska i Królewska Mość raczy zwolnić dwór.

Z Najłaskawszego Specjalnego Rozkazu Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości.
Berlin, 20 czerwca 1889 r.
Mistrz ceremonii wielki:
Hrabia A. Eulenburg.