Uroczystości weselne w Domu Koburg.
Książęcy goście, którzy przybyli wczoraj i przedwczoraj na ślub księcia Szlezwika-Holsztynu Ernesta Günthera z księżniczką Dorotą z Saksonii-Koburga-Gothy, zebrali się wczoraj wieczorem na rodzinną ucztę w Sali Tronowej Zamku Rezydencjonalnego...
Uroczystości weselne w Domu Koburg.
Koburg, 2 sierpnia.
Książęcy goście, którzy przybyli wczoraj i przedwczoraj na ślub księcia Ernsta Günthera ze Szlezwiku-Holsztynu z księżniczką Dorotą z Saksonii-Coburga-Gothy, zebrali się wczoraj wieczorem na rodzinną ucztę w Sali Tronowej Zamku Rezydencjonalnego. Po niej dostojne osobistości książęce udały się na wieczorek (soirée) do Sali Olbrzymów. Jego Królewska Wysokość książę Chrystian ze Szlezwiku-Holsztynu, Jej Cesarska i Królewska Wysokość pani księżna, książę Filip z Koburga, księżna Adelajda ze Szlezwiku-Holsztynu, wielka księżna Hesji, księżniczka Fryderyka z Prus, książę Fryderyk Leopold z Prus, wielka księżna Hesji, księżniczka Ferdynanda z Rumunii, książę Ferdynand z Bułgarii, księżniczka Amalia, książę August z Coburga, książę Ferdynand z Bułgarii, księżniczka Szlezwika-Holsztynu Teodora, książę Zygfryd w Bawarii, książę Krzysztof w Bawarii, księżniczka Beatrycze; na końcu książę Leopold z Coburga, następca tronu Alfred i następca tronu Hohenlohe. Wieczorek przebiegł dokładnie według programu podanego w nr 177 „Coburger Zeitung”. Współpracujący artyści: pani Burmeister-Petersen, światowej sławy pianistka, panna Mulder i panna Höfer, dwie nowo zaangażowane siły naszego teatru dworskiego, oraz panowie Büttner i Gunther, starzy, dobrze znani śpiewacy naszej opery dworskiej, i pan Wolff, nowy liryczny tenor tejże, zachwycili swoimi występami obecne osobistości książęce oraz pozostałą błyskotliwą świtę. Także kończąca wieczór komedia: „Wydaję za mąż moją córkę” autorstwa A. J. Groß von Trockau, zagrana z werwą przez panny Schwarz i Leigh oraz panów Henne i Reera, została przyjęta z widocznym uznaniem. Książęca saksońska pianistka pani Burmeister-Petersen grała na fortepianie koncertowym dworskiego dostawcy pana Steingräbera z Bayreuth. Akompaniament fortepianowy śpiewaków i śpiewaczek prowadził kapelmistrz dworski Pohlig z dyskrecją i mistrzostwem. Podczas poprzedzającego wieczorek obiadu koncertowały kapele 6. pułku piechoty nr 95 oraz 5. bawarskiego pułku piechoty, ta ostatnia pod kierownictwem królewskiego dyrygenta muzycznego pana Burowa z Bambergu, według następującego programu:
1. Marsz koronacyjny z opery „Die Folkunger” Kretschmara.
2. Uwertura do op. „Zampa” Herolda.
3. Fantazja z opery „Lohengrin” Wagnera.
4. „La Paloma”, meksykańska pieśń Yradiera.
5. Echenfelski capstrzyk (apel wieczorny) Machts.
6. Pieśń mistrzowska z op. „Śpiewacy norymberscy” Wagnera.
7. „Muzyczna panorama”, składanka Linkego.
8. Marsz Musinan Carla.
Po zakończeniu wieczorku zaserwowano damom herbatę, panom wino. Dostojne osobistości, jak i pozostali książęcy goście opuścili Salę Olbrzymów krótko po godzinie 11, kończąc tym samym uroczystości przedślubne.
Słońce wzeszło w dniu dzisiejszym w pełnym blasku na firmamencie. Już od wczesnego rana liczne, świątecznie ubrane tłumy ludzi zapełniły ulice miasta. Wielu przyjezdnych, którzy chcieli być świadkami uroczystości weselnych, przynajmniej w tym zakresie, w jakim z trudem udało im się wywalczyć miejsca na placu zamkowym, przypatrywało się wyjazdom. Przy tym publiczność była podtrzymywana na duchu koncertami muzycznymi obu obecnych kapel wojskowych. Kapela Burowa dostarczyła muzyczne „dzień dobry” w następującym programie:
1. „Wie schön leucht’ uns der Morgenstern!” (chorał).
2. Uwertura do op. „Mignon” Thomasa.
3. Fantazja z opery „Lohengrin” Wagnera.
4. Czardasz z op. „Uwo” Grossmanna.
5. Modlitwa dziękczynna, ze staroniderlandzkich pieśni Adriana Valeriusa.
6. Fantazja z opery „Faust” Gounoda.
7. Wielki książę Hesji, Marsz E. Burowa.
Tłok przy kościele był szczególnie ze strony naszych dam bardzo wielki. Już przed 8:45 pojedyncze osoby, które nie chciały przepuścić okazji do zajęcia szczególnie korzystnych punktów obserwacyjnych, żądały wstępu do kościoła zamkowego. Empory były już długo przedtem zajęte przez osoby szukające miejsca nabożeństwa. Na placu zamkowym zebrał się tłum liczący wiele, wiele setek ludzi, gdy około 10:30 rozpoczął się wyjazd książęcych osobistości. W pierwszym powozie jechali J.K.W. książę, wielki książę Hesji i następca tronu Hohenlohe. Książę miał na sobie mundur swojego pułku huzarów, do którego przypięta była wstęga z krzyżem wielkim saskiego zakonu Ernestyńskiego. Osobistości książęce były przez publiczność żywo i z entuzjazmem witane okrzykami „hurra”. W drugim powozie jechały J.C. i K.W. księżna, wielka księżna Hesji i księżniczka Beatrycze. Księżna miała na sobie jasnoczerwoną suknię z haftem ze srebrnego brokatu, na niej założona była wstęga ernestyńskiego domu książęcego, a jej głowę zdobił diadem diamentowy. W kolejnych powozach jechali książę i księżna Ferdynandowie z Bułgarii, księżniczka Ferdynanda z Rumunii, następczyni tronu z Hohenlohe i pozostali członkowie rodziny książęcej. Książę Filip z Koburga prowadził przy dźwięku dzwonów swoją córkę księżniczkę Dorotę, książęcą pannę młodą, w galowym powozie do zamku. Przy głównych schodach wysiadła ona oraz książęca para młoda i udała się teraz do pokoju gobelinowego zamku, gdzie odbył się ślub cywilny udzielony przez Jego Ekscelencję ministra stanu.
Jako świadkowie wystąpili: Jego Królewska Wysokość rządzący książę oraz Jego Królewska Wysokość książę Szlezwika-Holsztynu Krystian.
Po zakończeniu ślubu cywilnego osobistości najwyższe i dostojne udały się w pochodzie do kościoła, który miał następujący porządek:
**Pochód:**
Służba dworska – Urzędnicy dworscy.
J.K.W. Książę. / J.C. i K.W. Księżna Szlezwika-Holsztynu Adelajda.
J.K.W. Książę Szlezwika-Holsztyn Ernest Günther. / J.C. i K.W. Księżna.
J.K.W. Książę Filip z Koburga i Gothy. / J.K.W. Księżniczka Dorota z Koburga i Gothy.
J.K.W. Książę Szlezwika-Holsztynu Krystian. / J.K.W. Księżniczka Fryderyka z Prus.
J.K.W. Książę Fryderyk Leopold z Prus. / J.K.W. Księżna Szlezwika-Holsztynu-Sonderburga-Glücksburga Karolina Matylda.
J.K.W. Książę Leopold z Koburga i Gothy. / J.D. Księżniczka Szlezwika-Holsztynu Teodora.
J.D. Książę Herman z Hohenlohe-Langenburg. / J.D. Księżniczka Szlezwika-Holsztynu Amalia.
J.K.W. Książę Ferdynand z Bułgarii. / J.C. i K.W. Wielka Księżna Hesji.
J.K.W. Książę August z Koburga i Gothy. / J.K.W. Księżna z Bułgarii.
J.K.W. Wielki Książę Hesji. / J.K.W. Księżniczka Rumunii Ferdynanda.
J.K.W. Książę Zygfryd w Bawarii. / J.K.W. Następczyni tronu Aleksandra z Hohenlohe-Langenburg.
J.K.W. Książę Krzysztof w Bawarii. / J.K.W. Księżniczka Beatrycze z Koburga i Gothy.
Przy ołtarzu wysoka para młoda została przyjęta przez duchowieństwo, a książę panna młody zajął miejsce po prawej stronie klęcznika, Jej Wysokość księżniczka panna młoda po lewej stronie. Jego Wysokość książę Filip zajął miejsce po lewej stronie księżniczki panny młodej, Jego Królewska Wysokość książę Szlezwika-Holsztynu Krystian na prawo od księcia pana młodego. Podczas wejścia do domu bożego grano na organach. Wysokie osobistości książęce zajęły miejsca na ustawionych po obu stronach nawy środkowej krzesłach, za nimi orszak. Chór kościelny zaśpiewał motet skomponowany przez pana dyrektora muzycznego Leutheuckera: „Błogosław Pana, duszo moja itd.”. Kazanie ślubne zostało wygłoszone przez pana pastora Mühlenhardta ze Schönkirchen na podstawie cytatu z pisma: „Powierz Panu swoje drogi i zaufaj mu, on dobrze uczyni”. Tekst ten wybrał sobie sam książęcy pan młody. Po kazaniu nastąpiły dwie zwrotki chorału: „Pozostań ze swoją łaską”, po czym ślub kościelny został udzielony przez pastora Mühlenhardta przy asyście pana kaznodziei dworskiego Hansena. Obok ołtarza ustawiło się duchowieństwo ewangelickie kościoła św. Maurycego: pan superintendent generalny Bahnsen, pan radca kościelny Prager, pan radca kościelny Höfer i pan diakon Halter. Po wymianie obrączek pan kaznodzieja dworski Hansen wypowiedział jako modlitwę słowa Psalmu 118, 24, 25. Chór kościelny zaśpiewał następnie: „Wznoszę oczy moje ku górom, skąd przychodzi mi pomoc”, potem gra na organach zakończyła uroczysty akt kościelny. Wysokim nowożeńcom gratulowały najwyższe i wysokie osobistości, po czym dwór opuścił dom boży w następującym porządku:
Pochód.
Służba dworska. – Urzędnicy dworscy.
Dostojni nowożeńcy.
J.K.W. Książę | J.W. Księżna Szlezwika-Holsztynu Adelajda.
J.W. Książę Filip z Saksonii-Koburga i Gothy | J.C. i K.W. Księżna
J.K.W. Książę Szlezwika-Holsztynu Krystian | J.K.W. Księżniczka Fryderyka z Prus
J.K.W. Książę Fryderyk Leopold z Prus | J.W. Księżna Szlezwika-Holsztynu-Sonderburga-Glücksburga Karolina Matylda.
J.W. Książę Leopold z Saksonii-Koburga i Gothy | J.D. Księżniczka Szlezwika-Holsztynu Teodora .
J.D. Książę Herman z Hohenlohe-Langenburg | J.D. Księżniczka Szlezwika-Holsztynu Amalia.
J.K.W. Książę Ferdynand z Bułgarii | J.K.W. Wielka Księżna Hesji
J.W. Książę August z Saksonii-Koburga i Gothy | J.K.W. Księżna z Bułgarii
J.K.W. Wielki Książę Hesji | J.K.W. Księżniczka Rumunii Ferdynanda.
J.K.W. Książę Zygfryd w Bawarii | J.K.W. Następczyni tronu Aleksandra z Hohenlohe-Langenburg | J.K.W. Następca tronu Alfred z Saksonii-Koburga-Gothy
J.K.W. Książę Krzysztof w Bawarii | J.K.W. Księżniczka Beatrycze z Saksonii-Koburga-Gothy | J.D. Następca tronu Ernst z Hohenlohe-Langenburg
Orszak.
Dla najwyższych i wysokich osobistości odbyła się potem rodzinna uczta w Sali Tronowej, dla zaproszonych gości i orszaku uczta w Sali Olbrzymów. Toast za wysokich nowożeńców wzniósł Jego Królewska Wysokość książę. Stół był udekorowany przez głównego ogrodnika dworskiego Terksa cudownie pięknymi aranżacjami kwiatowymi, które roztaczały swój przyjemny zapach. Wszystkie kwiaty (goździki, róże herbaciane, groszki itp.) były produktami dworskiej ogrodnictwa w Rosenau. Ciężkie srebrne misy, które zdobiły stół, były w większości prezentami ślubnymi Jej Cesarskiej i Królewskiej Wysokości pani księżnej, tak jak ściany Sali Tronowej udekorowane są wspaniałymi złotymi misami, które Jej Cesarska i Królewska Wysokość otrzymała w prezencie ślubnym zgodnie z rosyjskim zwyczajem przed prawie 25 laty. Podczas uczty w Sali Olbrzymów wzniósł toast za nowożeńców główny marszałek dworu, Jego Ekscelencja von Schoen. Podczas uczty, zgodnie ze starym zwyczajem, rozdano zaproszonym gościom tak zwane podwiązki. Po zakończeniu rodzinnej uczty osobistości książęce pozostały dłuższy czas na dziedzińcu zamkowym, gdzie profesor Uhlenhut wykonał fotografię. Także grupa panów i dam z orszaku została sfotografowana. Około godziny 10:45 najwyższe osobistości opuściły zamek. Jej Cesarska i Królewska Wysokość pani księżna pojechała ze swoimi trzema zamężnymi córkami w otwartym powozie do pałacu, witana najserdeczniej przez gęsto zgromadzony tłum. Wysocy nowożeńcy wyjechali dzisiaj po południu o godzinie 4 z małego pałacyku am Bürglaß na południe. Nasze najwyższe osobistości udały się tam pieszo na pożegnanie i, zgodnie z angielskim zwyczajem weselnym, obsypały nowożeńców ryżem. W trakcie popołudnia wyjechało już ponownie kilku wysokich gości książęcych.
O godzinie 2:31 nastąpił wyjazd księcia i księżniczki Leopolda z Prus oraz przedstawiciela cesarzowej, głównego mistrza dworu barona von Mirbacha; o godzinie 4:04 wyjechali książę August z Saksonii-Koburga-Gothy, książęta Zygfryd i Krzysztof w Bawarii oraz książę Hohenlohe-Langenburg.
Jutro rano w nieustalonym jeszcze czasie opuszczą Coburg pociągiem specjalnym książę i księżna z Bułgarii. W południe o 1:18 nastąpi wyjazd księżnej Szlezwika-Holsztynu Adelajdy, a o 2:28 księżniczki Szlezwika-Holsztynu Teodory.
Źródło historyczne
Gazeta "Coburger Zeitung" Rocznik 40 Nr 179 z dnia 3 sierpnia 1898 roku.