Zmarł książę Fryderyk
Książę znany z czasów wojny szlezwicko-holsztyńskiej jako „książę Fryderyk Ósmy” zmarł 14 stycznia o godzinie 7 rano w Wiesbaden na skutek ataku serca...
Książę Fryderyk ze Szlezwiku-Holsztynu-Sonderburga-Augustenburga†.
Książę znany z czasów wojny szlezwicko-holsztyńskiej jako „książę Fryderyk Ósmy” zmarł 14 stycznia o godzinie 7 rano w Wiesbaden na skutek ataku serca, po tym jak przybył tam dwa dni wcześniej ze swojego zamku w Przemkowie. Książę Fryderyk Kristian August urodził się 6 lipca 1829 roku na zamku Augustenburg jako syn księcia Kristiana (zm. 11 marca 1869) i księżnej Luizy, z domu hrabianki v. Danneskiold-Samsöe (zm. 11 marca 1867). Podczas powstania Szlezwika-Holsztynu w roku 1848 książę Fryderyk wstąpił do rządu tymczasowego, a wkrótce potem do armii szlezwicko-holsztyńskiej i brał udział w trzyletniej wojnie przeciwko Danii w jej sztabie generalnym. W kwietniu 1849 roku, z polecenia namiestnictwa, przekazał niemieckiej władzy rzeszy we Frankfurcie flagę i proporzec duńskiego okrętu liniowego „Christian VIII.”, zniszczonego pod Eckernförde. Po przywróceniu duńskiego panowania w Szlezwiku-Holsztynie cała linia książęca Augustenburg została wydalona z kraju. Książę Fryderyk studiował następnie przez dwa lata w Bonn, po czym wstąpił do armii pruskiej, lecz wystąpił z niej ponownie już w 1856 roku jako major à la suite 1. Pułku Gwardii Pieszej. Od tego czasu książę Fryderyk mieszkał w zakupionym przez siebie majątku rycerskim Dłużek na Dolnych Łużycach. W piśmie do króla Danii Fryderyka VII, datowanym na 15 stycznia 1859 r., „książę Fryderyk” podtrzymał swoje roszczenia do dziedziczenia; mianowicie przez zrzeczenie się jego ojca stał się on głową linii Augustenburg. Gdy król Fryderyk VII zmarł 15 listopada 1863 r., książę Fryderyk natychmiast 16 listopada zaprotestował przeciwko uzurpacji księstw przez króla Christiana IX i ogłosił objęcie rządów w Szlezwiku-Holsztynie jako „prawowity spadkobierca”. Odtąd nazywał siebie „księciem Fryderykiem VIII”. Kilku niemieckich książąt federalnych uznało go. Badeński poseł do Bundestagu v. Mohl ogłosił 16 listopada Zgromadzeniu Federalnemu objęcie rządów przez księcia Fryderyka VIII Holsztyńskiego i przedłożył 21 listopada swoje pełnomocnictwo dla tegoż, które zostało przekazane do zbadania komisji holsztyńskiej, powołanej z powodu skarg stanów. We wszystkich gminach Holsztynu, po wymuszonym przez federalne wojska egzekucyjne wymarszu wojsk duńskich, ogłoszono Fryderyka VIII księciem, które to postanowienia zatwierdziło wielkie zgromadzenie krajowe w Elmshorn w dniu 27 grudnia. Książę Fryderyk przybył następnie z Gothy, gdzie przebywał do tego czasu, do Kilonii w dniu 30 grudnia. Jednak badanie legitymacji jego dziedziczenia przez komisję Zgromadzenia Federalnego przeciągało się. Książę Fryderyk znalazł się wkrótce w sytuacji konieczności negocjowania z Prusami, które uważały księstwa za kraj zdobyty wspólnie z Austrią na Danii w wojnie. Warunki postawione rządowi pruskiemu dla jego uznania, dotyczące dysponowania siłami morskimi i lądowymi księstw, książę Fryderyk uważał za możliwe do odrzucenia, licząc przy tym na ostateczną pomoc Austrii i innych niemieckich państw federalnych. Żądał on najpierw ustanowienia go u władzy; dopiero potem rząd i reprezentacja krajowa miały wspólnie zdecydować o ustępstwach, jakie należy poczynić na rzecz Prus. Rozstrzygająca dla losu księcia była rozmowa tegoż z pruskim premierem v. Bismarckiem w Berlinie w dniu 1 czerwca 1864 r. Prusy porzuciły sprawę Augustenburga, który od tego czasu trzymał z Austrią i w niej pokładał wszystkie swoje nadzieje. Pod osłoną austriacką pozostał on zatem w Kilonii także po traktacie z Gastein z 1865 r.; wjazd do Szlezwika został mu przez Prusy zabroniony. Gdy Prusacy wkroczyli do Holsztynu w 1866 r., a Austriacy opuścili go 12 czerwca, książę Fryderyk również stamtąd odszedł. Pokój praski przyznał księstwa Prusom; tym samym sprawa augustenburska została porzucona także przez Austrię. Protest księcia Fryderyka przeciwko wcieleniu Szlezwika-Holsztynu do monarchii pruskiej nie spotkał się z najmniejszym zainteresowaniem. Książę Fryderyk poddał się nieuniknionemu; żył jako osoba prywatna w Gocie oraz (po sprzedaży Dłużka) na zamku w Przemkowie na Dolnych Łużycach. Brał udział w wojnie niemiecko-francuskiej w sztabie następy tronu Prus. Od tego czasu mało dawał o sobie znać. Książę Fryderyk pozostawia jako wdowę księżną Adelajdę (ur. 20 lipca 1835, zaślubiona 11 września 1856), córkę zmarłego księcia Ernesta v. Hohenlohe-Langenburg, oraz z małżeństwa z nią pięcioro dzieci: księżniczki Augustę Wiktorię, Karolinę Matyldę, następcę tronu, obecnego księcia Ernesta Günthera (ur. 11 sierpnia 1863), księżniczki Luizę Zofię i Teodorę.
Źródło historyczne
Gazeta "Breslauer Zeitung" Rocznik 61 Nr 27 z dnia 17 stycznia 1880 roku.